بررسی رابطه کارآفرینی سازمانی و فرهنگ: نیروهای تسهیل کننده اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور

2 کارشناسی ارشد MBA ،مدیریت، مدیریت و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

ایجاد شرایط کارآفرینی درون سازمانی، ایجاد نوآوری و توجه به افراد داخل سازمان همگی از مصداق­های کارآفرینی سازمانی و یکی از مهم­ترین عناصر اقتصاد مقاومتی تلقی می­شوند. جامعه کارآفرین از آستانه تحمل بالایی برخوردار است از این رو دارای اقتصاد مقاومتی خواهد بود. هدف از انجام این تحقیق، بررسی تأثیر فرهنگ بر ابعاد کارآفرینی سازمانی بوده است. جامعه آماری تحقیق، کلیه کارشناسان و مدیران یکی از سازمان­های دولتی در شهر تهران بوده است. حجم نمونه با استفاده از نرم­افزار Spss Samlepower تعیین گردید. داده­ها با استفاده از پرسشنامه و به روش تصادفی ساده جمع­آوری شده و 276 عدد از آن­ها با نرم­افزار SmartPLS تحلیل گردید. ابعاد کارآفرینی سازمانی، از ادبیات موضوع استخراج شده و فرهنگ نیز با استفاده از مدل رابینز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد فرهنگ بر ابعاد کارآفرینی سازمانی (ایجاد واحدهای جدید، نوآوری در محصولات/خدمات و خودتجدیدی) تأثیر معنادار مثبت دارد.

کلیدواژه‌ها


-                      آقاداوود، سیدرسول؛ حاتمی، محمود؛ حکیمی نیا، بهزاد (1389)، بررسی عوامل مؤثر بر نوآوری سازمانی در میان مدیران، فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، سال 4، شماره 11.

-                      پژوهنده، محمدحسین (1394)، موانع تحقق اقتصاد مقاومتی، پژوهش­های اجتماعی اسلامی، سال 21، شماره 3: 238-185.

-                      پورکاظمی، محمد حسین و شاکری نوائی غلامرضا (1383)، بررسی فرهنگ سازمانی دانشکده‌های مدیریت دانشگاههای تهران و نقش آن در بهره‌وری دانشکده‌ها، ویژه نامهمدیریت، شماره 36، 37-63.

-                      تیموری، هادی؛ شائمی، علی و زارعی، مریم (139)، رابطه ابعاد هوش سازمانی و کارآفرینی سازمانی، فصلنامه مطالعات مدیریت، سال بیست و پنجم، شماره 83: 134-115.

-                      جعفری، محمدباقر و امیرنژاد، قنبر (1396)، بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی (براساس مدل هافستد) بر خلاقیت، خط­مشی­گذاری عمومی در مدیریت، دوره 8، شماره 26: 89-79.

-                      جهانگیری، علی؛ کلانتری ثقفی ربابه (1387)، بررسی و سنجش ویژگی‌های کارآفرینی برای مدیران، توسعه‌ کارآفرینی، سال اول، شماره 1، صص 87-110.

-                      حسین­پور، داوود؛ اصغری اقدم، بهرام و محجوب، علی (1392)، تأثیر فرهنگ سازمانی بر یادگیری سازمانی و خلاقیت دبیران، سال چهارم، شماره 11 و 12: 70-57.

-                      حقیقت منفرد، جلال؛ هوشیار، آیلر (1389)، بررسی رابطه ی بین فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش، فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت و منابع انسانی صنعت نفت، 4 (11)، 65-87.

-                      ربیعی، علی و صادق­زاده، حکیمه (1391)، بررسی رابطه سرمایه اجتماعی بر کارآفرینی، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال یازدهم، شماره 41: 221-191.

-                      رضائیان، علی و نائیجی، محمدجواد (1396)، هوش فرهنگی در تعامل با کارآفرینی استراتژیک، مطالعات مدیریت راهبردی، شماره 9: 34-15.

-                      کشاورزی، علی حسین؛ یوسف رمضانی (1389)، بررسی رابطه بین فرایند مدیریت دانش و شاخص‌های فرهنگ سازمانی از دیدگاه رابینز، نشریه چشم انداز مدیریت دولتی، شماره 3، 25-46.

-                      صادقی مال­امیری، منصور و لطف­اله­زاده، منصور (1389)، بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی بر خلاقیت، توسعه انسانی پلیس، دوره 7، شماره 29: 121-105.

-                      صفری، سعید؛ عباسی، رضا و سلطانی­علی­آباد، مژگان (1395)، شناسایی شاخص­های ارزیابی عملکرد و کارآفرینی سازمانی،فصلنامه رشد فناوری، سال دوازدهم، شماره 46: 67-61.

-                      صمدآقایی، جلیل(1387)، سازمان‌های کارآفرین، انتشارات مرکز آموزش کارآفرینی.

-                      طالقانی، محمد و طالقانی­نزاد، سارا (1395)، بررسی نقش مدیریت راهبردی در کارآفرینی سازمانی، مطالعات مدیریت راهبردی، شماره 27: 293-271.

-                      طبوسا، غلامعلی، محبوب سیامک؛ اسمعیلی گیوی، محمدرضا؛ اسمعیلی گیوی، حمیدرضا (1388)، بررسی تأثیر فرهنگ کارآفرینانه سازمانی بر خلاقیت و نوآوری در کتابخانه‌های عمومی کشور، تحقیقات اطلاع رسانی و کتابخانه‌های عمومی، 16 (1)، صص 5-22.

-                      عباس­آباد عربی، احسان؛ بابائیان­پور، مرضیه و فکری، رکسانا (1393)، مدل مفهومی اقتصاد مقاومتی با تأکید بر الگوی چابکی سازمان­ها، فصلنامه راهبرد، سال 23، شماره 71: 100-79.

-                      عسگریان، محمد (1388)، مفهوم­سازی فرهنگ سازمانی، توسعه انسانی پلیس، دوره 6، شماره 24: 124-101.

-                      عفیفی، رامین (1397)، مطالعه رابطه فرهنگ و کارآفرینی، مدیریت فرهنگی، دوره 11، شماره 39: 13-1.

-                      قهرمانی، محمد؛ پرداختچی، محمدحسن و حسین­زاده، طاهر (1389)، فرهنگ سازمانی و رابطه­ی آن با کارآفرینی سازمانی، چشم­انداز مدیریت دولتی، شماره 1: 39-25.

-                      مؤمنی، منصور و فعال قیومی، علی(1389تحلیل‌های آماری با استفاده از Spss، تهران: علم و دانش.

-                      میرابی و کردلوی (1389)، اثرپذیری کارآفرینی در سازمان از ساختار سازمانی، فصلنامه مدیریت کسب­و­کار، شماره 8، سال دوم: 169-149.

-                      نوروسیس، ماریجا (1387)، آنالیز آماری داده‌ها باSpss15 ، ترجمه اکبر فتوحی و فریبا اصغری، تهران: کانون نشر علوم.

-                      هزارجریبی، جعفر؛ ابراهیمی مریم، 1389، بررسی و مقایسه رابطه ی بین ویژگی‌های کارآفرینی شاغلین سازمانی (زن و مرد) و رضایت شغلی، جامعه شناسی کاربردی، 21 (40)، شماره 4، صص 1-18.

-                      A.Turró, et al., (2013). Culture and innovation: The moderating effect of cultural values on corporate entrepreneurship, Technol. Forecast. Soc.Change. http://dx.doi.org/10.1016/j.techfore.2013.10.004

-                      Afshar Jahanshahi, A., Nawaser, K., & Brem, A. (2018). Corporate entrepreneurship strategy: an analysis of top management teams in SMEs. Baltic Journal of Management, 13(4), 528-543.‏

-                      Antoncic, J. A., Antoncic, B. A., )2011(. Employee satisfaction, intrapreneurship and firm growth: a model, Industrial Management & Data Systems.  Vol. 111 No. 4. pp. 589-607.

-                      Anderson, J.C. and Gerbing, D.W. (1988). Structural equation modeling in practice: a review and recommended two-step approach.Psychological bulletin, 103)3(, 411-423.

-                      Bhardwaj, B. R., Sushil and K. Momaya, (2011). Drivers and enablers of corporate entrepreneurship: Case of a software giant from India, Journal of Management Development Vol. 30 No. 2, pp. 187-205.

-                      Boo, S., Busser, J., & Baloglu.S. (2009). A model of customer-based brand equity and its application to multiple destinations.Tourism management, 30(2), 219-231.

-                      Brazeal, D.V., (1993). Organizing for internally developed corporate ventures. J. Bus. Venturing 8, 75–90.

-                      Basu, A., Altinay, E, (2002). Henley Business School University of Reading Whiteknights Reading RG6 6AA United Kingdom, www.henley.reading.ac.uk

-                      Boukamcha, F. (2019). The effect of transformational leadership on corporate entrepreneurship in Tunisian SMEs. Leadership & Organization Development Journal, 40(3), 286-304.

-                      Chin, W. W. (1998). The partial least squares approach to structural equation modeling. Modern methods for business research, 295(2), 295-336.

-                      Covin, J.G. and Slevin, D.P. (1990). New venture strategic posture, structure, and performance: an industry life cycle analysis, Journal Of Business Venturing, 5 ( 2), 123.

-                      Darroch, Jenny (2005). Knowledge management, innovation and firm performance,Journal of Knowledge Management.9(3), 101-115.

-                      Doepke, Matthias; Zilibotti, Fabrizio (2013). Culture, Entrepreneurship, and Growth, IZA Discussion Paper, No. 7459. http://hdl.handle.net/10419/8061.

-                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Faircloth, J.B. (1996). The impact of the development and management of brand equity. Doctroral Dissertaition. Mississippi State University.

-george, G., & Zahra, S. A. (2002). Culture and its consequences for entrepreneurship.  Entrepreneurship theory and practice, 26(4), 5-8.‏

-                      Guth, W.D. and Ginsberg, A. (1990). Guest editors’ introduction: corporate entrepreneurship, StrategicManagement Journal, Vol. 11 No. 1, pp. 5-15.

-                      Hisrich, R.D., Peters, M.P., (1986). Establishing a new business venture unit within a firm. J. Bus. Venturing, 1, 307–322.

-                      Hayton, J., (2005). Promoting Corporate Entrepreneurship through human resource management practices: A review of empirical research, Human Resource Management Review, 15, p. 21–41.

-                      Kanter, R.M., (1985). Supporting innovation and venture development in established companies. J. Bus. Venturing, 1, 47–60.

-                      Knight, G.A. (1997), Cross-cultural reliability and validity of a scale to measure firm entrepreneurial orientation, Journal of Business Venturing, Vol. 12 No. 3, pp. 213-25

-                      Lee, T.S. and Tsai, H.J. (2005). The effects of business operation mode on market orientation, learning orientation and innovativeness, Industrial Management Data Systems, Vol. 105 No. 3, pp. 325-48.

-                      Luke, B., Kearins, K., Verreynne, M. L, (2011). Developing a conceptual framework of strategic

Entrepreneurship, International Journal of Entrepreneurial Behaviour & Research, Vol. 17, No. 3, pp. 314-337

-                      Lumpkin, G.T. and Dess, G.G. (1996). Clarifying the entrepreneurial orientation construct andlinking it toperformance, Academy of Management Review, Vol. 2 No. 3, pp. 135-72.

-                      Morris, M.H. and Paul, G.W. (1987). The relationship between entrepreneurship and marketing in established firms, Journal of Business Venturing, 2 (3),. 247.

-                      Muzyka, D.F., de Koning, A.J. and Churchill, N.C. (1995). Entrepreneurial transformation: a descriptive theory, in Bygrave, W.D., Bird, B.J., Birley, S., Churchill, N.C., Hay, M.G., Keeley, R.H. and Wetzel, W.E.J. (Eds), Frontiers of Entrepreneurship Research, Center for Entrepreneurial Studies, Babson Park, MA, pp. 637-51.

-                      Nunnally, J.C. (1978). Psychometric theory. (2rd ed), New York: McGraw-Hill.

-                      Özdemirci, A., Behram, N. K, (2014). Linking Human Resources Practices to Corporate Entrepreneurship: The Mediating Role of Perceived Organizational Support, Business Management and Strategy, Vol. 5, No. 1

-                      Stevenson, H.H., Roberts, M.J. and Grousbeck, H.I. (1989). Business Ventures and the Entrepreneur, Irwin, Homewood, IL.

-                      Schollhammer, H. (1982). Internal corporate entrepreneurship, in Kent, C.A., Sexton, D.L. and Vesper, K.H. (Eds), Encyclopedia of Entrepreneurship, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, NJ, pp. 209-29.

-                      Ribeiro-Soriano, D., & Urbano, D. (2009). Overview of collaborative entrepreneurship: an integrated approach between business decisions and negotiations. Group Decision and Negotiation, 18(5), 419-430.‏

-                      Vesper, K.H. (1984). Three faces of corporate entrepreneurship, in Hornaday, J.A., Timmons, J.A. and Vesper, K.H. (Eds), Frontiers of Entrepreneurship Research, Babson College, Wellesley, MA, pp. 294-320.

-                      Wasko, M. M., & Faraj, S. (2005). Why should I share? Examining social capital and knowledge contribution in electronic networks of practice. MIS quarterly, 35-57.

-                      Wixom, B. H., & Watson, H. J. (2001). An empirical investigation of the factors affecting data warehousing success. MIS quarterly, 17-41.

-                      Zahra, S.A. (1993). Environment, corporate entrepreneurship and financial performance:a taxonomic approach, Journal of Business Venturing, 8 (4), 319-40.

Zahra, S. A., Hayton, J. C.,  & Salvato, C. (2004). Entrepreneurship in family vs. non-family firms: A resource-based analysis ofthe effect of organizational culture. Entrepreneurship Theory and Practice, 28(4), 363–381